علامهء شهيد مرحوم مرتضى مطهرى در مقدمهء جلد اول اصول فلسفه پس از انتقادهاى عالمانه از كارهاى مستشرقين و خاورشناسان چنين مىگويد : « كنت گوبينو كه در زمان ناصر الدين شاه در ايران اقامت داشته و زبان فارسى را خوب تكلم مىكرده در كتابى كه به نام سه سال در ايران به زبان فرانسه منتشر كرده و به فارسى ترجمه شده است آنجا كه كيفيت احوال‌پرسى ايرانيان را شرح مىدهد ، مىگويد : پس از آنكه شما و صاحبخانه و جميع حضار نشستيد ، شما به طرف صاحبخانه رو مىكنيد و مىگوييد آيا بينى شما فربه است ؟ صاحبخانه مىگويد در سايه توجهات بارىتعالى بينى من فربه است بينى شما چطور ؟ . . . من در برخى مجالس ديده‌ام كه حتى پنج مرتبه اين را از يك نفر سؤال كرده‌اند و او پاسخ داده است و حتى شنيدم در توصيف . . . يكى از علماى تهران مىگفتند كه از بزرگ‌ترين خصايلش اين بود كه وقتى به ملاقات يكى از بزرگان مىرفت ، نه تنها در خصوص بينى وى و متعلقان وى پرسش مىنمود ، بلكه دربارهء بينى تمام نوكرها و حتى دربان استفسار مىكرد . ملاحظه مىكنيد كه اين مرد در اثر عدم آشنايى كامل به تعبيرات فارسى و گمان اينكه در جمله « دماغ شما چاق است » منظور از كلمهء دماغ ، بينى و منظور از چاق ، فربهى است دچار چه اشتباهى شده و به چه شكل مسخره‌آميزى آن را نقل كرده است . قطعا كنت گوبينو در بيان اين جمله غرض سوئى نداشته و تنها عدم آشنايى كامل به تعبيرات فارسى او را به اين اشتباه انداخته است . وقتى كه در مقام معرفى آداب و عادات و رسوم اين‌گونه اشتباهات رخ مىدهد در مورد افكار فلسفى چه انتظارى مىتوان داشت » . بنابراين ، اصوليين اولا تنها محكمات را حجت مىدانند و ثانيا تنها براى عالم و اسلام‌شناس و ثالثا براى عالم هم بعد الفحص و الياس حق تمسك به ظواهر قرآن وجود دارد نه مطلقا . با حفظ اين مقدمه به جواب سخن اخباريين مىپردازيم . از اخباريين مىپرسيم : مراد شما از اينكه ظواهر قرآن در حق ما حجيت ندارد ، چيست ؟ اگر مرادت اين است كه هر عامى و شبه عامى مجاز نيست از ظواهر قرآن استفاده كند ، ما هم اين گفتار را مىپذيريم و آن‌گاه تعميم مىدهيم به هر كتاب با سخن دقيق